Geplaatst op 6 maart 2017

 

De oproep om je iungo ervaring te delen met ons kreeg als snel een eerste reactie. Bram Bos, bewoner en eigenaar van het Polderhuis in de Pijp, een wijk in Amsterdam doet hier zijn verhaal.

Mijn energieverbruik hield ik al bij sinds 2003, toen ik een nieuwe gas- en elektriciteitsaansluiting had gekregen voor mijn monument in de Amsterdamse Pijp. Eerst uit nieuwsgierigheid, en op papier. De regelmaat was ver te zoeken, ook al omdat ik voor mijn meterkast de deur uit moet. In de winter doe je dat toch minder snel. 

Energie besparen werd een sport

De iPod Touch, en even later de iPhone maakten het me in 2009 wat makkelijker: een app (MeterReadings) maakte het leuker en makkelijker om de meterstanden te noteren, en in grafiekvorm uit te zetten.

Ik begon specifieke apparaten met een energiemeter door te meten, om te kijken wat hun sluipverbruik was. Ik verving langzamerhand de sluipverbruikers, zoals een oude versterker die ik meestal aan liet staan als de muziek was afgelopen, of deed ze helemaal weg. Lampen werden spaar, en later LED.

Het was een genoegen om in een jaar tijd meer dan een derde van mijn elektriciteitsgebruik weg te scheren, gewoon door wat kritischer te kijken. Het werd een sport!

CV ketel

Het echte klimaateffect van een huis zit echter in het gasgebruik voor verwarming en sanitair warm water. Ik ontdekte dat mijn cv-ketel op de comfort-stand stond, om nét iets sneller warm water te leveren.

Maar als je maar op een of twee momenten op de dag warm water nodig hebt, is dat ook een onnodige sluipverbruiker. Ik ontdekte dat de waakvlam van mijn gaskachel alleen al een 1 m3 gas per maand kostte. Weg ermee. 

Tijd voor een warmtepomp

In 2015 liet ik een (lucht/water) warmtepomp installeren: de Elga. Dat is een soort omgekeerde koelkast, die warmte vanuit de buitenlucht verplaatst naar binnen. Een tamelijk wonder: bij nul graden buiten haalt zo’n ding nog steeds warmte het huis in, en met een hele mooie efficiency. In mijn geval: bij 7 graden buiten, krijg ik (nu) meer dan 5 kWh warmte met 1 kWh stroom. Of, in termen van een gasketel: ik vervang een kuub gas door 2 kWh groene stroom. In theorie is het wat mij betreft de duurzaamste technologie om huizen van het gas af te krijgen. 

Zo’n warmtepomp is mooie technologie (en eigenlijk al decennia oud), maar het is geen plug-and-play apparaat, zoals de moderne combiketels. Slecht geïnstalleerde warmtepompen, in combinatie met verkeerd gedimensioneerde afgiftesystemen leveren drama’s op die soms zelfs de pers halen. Installateurs weten er vaak nog te weinig van en doen maar wat. Projectontwikkelaars plempen ze neer om de EPC op papier te verlagen en hollen hard weg als de koop is gesloten. 

Mijn afgiftesysteem in mijn huis (wandtemperatie) is behoorlijk ideaal voor een warmtepomp: ik kan met water van ca 25 graden aanvoertemperatuur toe om mijn huis warm te houden, en dat is theoretisch fantastisch voor de efficiency van een warmtepomp. Maar dan moet je die warmtepomp wel zo weten in te regelen dat hij ook precies dat gaat doen: langdurig, op een lage temperatuur warmte van buiten naar binnen transporteren.

En dat bleek nog lang niet eenvoudig. De regeltechniek van warmtepompen als de Elga is ontworpen om met een breed scala aan situaties om te gaan, maar mijn situatie was dan toch weer een fringe-case. Het eerste stookseizoen probeerde ik grip te krijgen op het gedrag van de warmtepomp via een energiemeter die per minuut het gebruik logde. Die data moest ik vervolgens omzetten naar Excel en vervolgens analyseren. Enorm veel werk.

iungo maakt het een stuk makkelijker

In september 2016 was ik het zat, en bestelde een iungo om mijn energiegebruik (en speciaal dat van de warmtepomp) te gaan monitoren. Ik wilde real-time inzicht in wat die warmtepomp nu eigenlijk deed, en wat het effect was als ik bepaalde dingen in mijn huis veranderde (nachtverlaging, hogere flow in het systeem etc.). Bovendien wilde ik de logica van het apparaat beter begrijpen, zodat ik er beter mee kon spelen.

meterkast iungo2

Het installeren van de iungo zelf was supereenvoudig. En ik koppelde een energiegebruiksmeter aan de iungo via twee draadjes (ModBus) vanaf de plek van mijn warmtepomp. En vanaf dat moment had ik real-time inzicht in het verbruik van mijn warmtepomp. 

Interessante grafieken

En dat real-time inzicht geeft interessante grafieken.  Bijvoorbeeld deze van 19 januari 2017, waar je zo goed het effect ziet van het omzetten van een schakelaartje in de Elga na 14 uur, maar ook de zogenoemde ‘defrosts’ in de nacht, omdat het buiten rond het vriespunt is.

grafiek 1 bram bos

 

Of deze van 28 februari, als de leverancier van mijn warmtepomp langs komt en om 11.30 uur een print vervangt in het apparaat, waarna de regeling totaal anders wordt (en veelbelovend beter). 

grafiek 2 bram bos

Die grafieken combineer ik vervolgens met gegevens van andere bronnen: een Netatmo weerstation en een Kamstrup warmtemeter. Op die manier krijg ik op het moment zelf, of direct aan het einde van de dag, een goed beeld van de relaties tussen het weer buiten, het gevoel binnen, en het gedrag van mijn verwarmingssysteem. Dus als ik aan een knop draai (bijvoorbeeld een verdeler open of dicht, of de circulatiepomp sneller of langzamer) zie ik het effect snel terug. 

iungo vervult een cruciale rol

De iungo vervult dus in mijn geval een cruciale rol in het leren kennen van het karakter van mijn warmtepomp én het afgiftesysteem dat daar aan hangt. En met die kennis kan ik dat systeem verder ‘tunen’ op comfort én een zuinig gebruik van energie. Het is bovendien ook heel bevredigend om een complex systeem als dit te kunnen ‘begrijpen’.

In een tijd van smartphones realiseren we ons niet altijd meer dat we ook technische apparaten kunnen kennen zoals de ambachtsman zijn gereedschap en materialen kent. Door te voelen, te kijken, te luisteren, en vooral: te doen krijgen we daarmee een intieme relatie die veel verder gaat dan de platte kennis over functies en eigenschappen.

Het is zoals autobezitters hun eigen auto kennen: de betekenis van bepaalde geluiden, de relatie tussen opschakelen en het vermogen dat je hebt om snelheid te maken, de fysieke ervaring van een stuurbeweging en de reactie van de auto, het zit in je lichaam en je hoofd zonder dat je het allemaal expliciet kunt maken. Maar je verwerkt er wel allemaal sensorische informatie bij.

Die iungo levert mij informatie die me het verwarmingssysteem als geheel beter leert kennen. Niet alleen rationeel, maar ook op het niveau van het aanvoelen. Je gaat patronen in die grafiekjes herkennen, en kunt daar op handelen. Zoals de timmerman die op basis van de nerven van het hout weet hoe hij het beste moet zagen. 

Bram Bos bewoont een monument uit 1865 in de Amsterdamse Pijp, dat hij in de loop van 12 jaar heeft getransformeerd tot een zeer energiezuinig huis. Meer informatie: http://www.polderhuis.org/

Terug naar overzicht

Ander nieuws

loading...

 

Bestel iungo eenvoudig via onze webshop.  BESTELLEN